Кешеләр кальций турында уйлаганда, мөгаен, зур стакан сөтне күз алдына китерәләр. Сөт кальцийның бик яхшы чыганагы булса да, йогурт, тофу, консервланган балык һәм ныгытылган үсемлек нигезендәге сөтләр дә кальцийга бай. Гаҗәп, хәтта яфраклы яшелчәләр һәм брокколи да аларның рационында аз күләмдә кальций бар. Ләкин, әгәр сез бу кальцийга бай ризыкларны җитәрлек күләмдә кабул итмәсәгез, табибыгыз көндәлек ихтыяҗларыгызны канәгатьләндерү һәм сөяк сәламәтлеген саклау өчен кальций өстәмәләрен тәкъдим итәргә мөмкин.
Теркәлгән диетолог һәм Nutrition for Seniors оешмасына нигез салучы Кристен Хрусзак сүзләренчә, көн саен кальцийны җитәрлек дәрәҗәдә куллану сөякләрне һәм тешләрне ныгытып кына калмый, ә кан оешуында, мускуллар кыскаруында, йөрәк тибешен көйләүдә һәм нерв системасы функциясендә дә мөһим роль уйный. Ул кальцийның күпчелек өлеше сөякләрдә саклана, һәм организм бу мөһим функцияләрне тәэмин итү һәм балансны саклау өчен кальций запасларын даими куллана һәм тулыландыра дип аңлата. Бәхеткә, сез диетагызны көйләп һәм кальций өстәмәләрен кабул итеп, кальций запасларыгызны тулыландырырга ярдәм итә аласыз. Ләкин, максималь нәтиҗәлелек өчен кальций өстәмәләрен куллану вакытын билгеләү бик мөһим. Кальций өстәмәләрен ничек максималь үзләштерүне өйрәнү өчен укыгыз.
Яшь үткән саен, организмыбызның кальцийны үзләштерү сәләте әкренләп кими бара. Грушак эчәктә кальцийның үзләштерелүе күбесенчә актив D витамины, кальцитриол булуга бәйле дип аңлата. Бөерләр D витаминын кальцитриолга әйләндерүдә мөһим роль уйный. Ләкин, яшь белән, бөерләрдә конверсия нәтиҗәлелеге кими ала, бу кальцийның үзләштерелүенең кимүенә һәм сөяк югалту куркынычының артуына китерә. Шуңа күрә, өлкәннәргә кальций җитмәүне булдырмас өчен һәм сөяк сәламәтлеген саклап калу өчен, башка өлкәннәр төркемнәренә караганда күбрәк кальций кулланырга кирәк.
Менопауза вакытында эстроген дәрәҗәсе кими, бу сөяк сәламәтлегенә тискәре йогынты ясый. Эстроген кальций сеңүен, сөяк формалашуын стимуллаштыру һәм сөяк резорбциясен булдырмау аша сөяк тыгызлыгын һәм ныклыгын саклауда мөһим роль уйный. Эстроген дәрәҗәсе кимү сөяк югалтуга китерергә һәм остеопороз куркынычын арттырырга мөмкин. Әгәр сез перименопауза яки менопауза чорында булсагыз, рационыгыздан җитәрлек кальций алуыгызга инаныгыз.
Кибет киштәләрендә төрле формадагы кальций өстәмәләренең киң ассортименты бар. Иң еш очрый торганнары - кальций карбонаты, кальций цитраты, кальций глюконаты һәм кальций лактаты. Хрущак бу вариантлардан кальций цитраты, кальций лактаты һәм кальций глюконаты кальций карбонатына караганда җиңелрәк үзләштерелә һәм яхшырак кабул ителә дип раслый.
Кальций өстәмәләрен ризык белән кабул итү аларның үзләштерелүенә һәм нәтиҗәлелегенә тәэсир итә ала. Хрушак кальций цитраты, кальций лактаты һәм кальций глюконаты көннең теләсә кайсы вакытында җиңел үзләштерелә һәм ач карынга яки ашау белән бергә кабул ителергә мөмкин дип белдерә. Икенче яктан, әгәр сез кальций карбонатын кабул итсәгез, сеңүне яхшырту өчен аны ашау белән бергә яки ашаганнан соң шунда ук кабул итәргә кирәк. Бу шулай ук шешенү, газлы эч кату яки эч кату кебек ашказаны-эчәк юллары ян эффектларының ихтималын киметергә мөмкин.
Шулай да, кулланылган ризык төре кальций сеңдерүгә дә тәэсир итә ала. Мәсәлән, фитат, кебек, чикләвекләр, бөртекле культуралар, киптерелгән борчак һәм орлыклардагы үсемлек кушылмалары кальций белән бәйләнеп, аның сеңдерелүен тоткарлый ала, дип аңлата Хрушак. Шулай ук, ревень, шпинат, чикләвекләр һәм чәйдә очрый торган оксалатлар да шундый ук йогынты ясый ала. Киптерелгән борчакны чылатып, бу ризыкларны пешерү аларның йогынтысын киметергә мөмкин - яки кальций өстәмәләрен бу ингредиентларга бай ризыклардан аерым кабул итү.
Кайбер дарулар кальций сеңүенә дә комачаулый ала. Аерым алганда, преднизон кебек глюкокортикоидлар кальций сеңүен киметергә мөмкин. Хрушак әйтүенчә, оптималь сеңү өчен, гадәттә, бу дарулардан ике-дүрт сәгать аерма белән кальций өстәмәләрен кабул итү киңәш ителә. Кальций өстәмәләре белән тискәре тәэсир итә алырлык башка дарулар арасында литий, хинолон антибиотиклары, долутегравир һәм левотироксин бар. Әгәр дә сез кальций өстәмәләрен һәм югарыда телгә алынган даруларның теләсә кайсысын кабул итсәгез, каныгыздагы кальций дәрәҗәсен күзәтергә кирәкме-юкмы икәнен ачыклау өчен табибыгыз белән киңәшләшегез.
Максималь нәтиҗәлелек өчен, кальций өстәмәләрен D витамины, магний һәм К витамины белән бергә кабул итү яхшырак. D витамины һәм кальций арасындагы көчле синергия билгеле - алар "Сөякләр ныклыгы" фильмындагы йолдызлар кебек. Магний ярдәм итүче роль уйный, D витаминын активлаштырырга ярдәм итә. Мөһим роль уйнаган К витаминын да игътибарсыз калдырырга ярамый. К витамины (бигрәк тә К2 витамины) сөяк минерализациясе өчен кирәкле аксымнарны активлаштыра. Бу процесс шулай ук кан тамырлары кальцификациясен булдырмаска ярдәм итә, бу йөрәк-кан тамырлары авырулары белән тыгыз бәйләнгән. D витаминын, магнийны, К витаминын һәм кальцийны җитәрлек күләмдә куллану сөяк сәламәтлеген һәм гомуми хәлне сизелерлек яхшырта ала.
Кальций өстәмәләренең сеңүен максимальләштерү өчен, Грушак түбәндәгеләрне тәкъдим итә:
Берьюлы 500-600 мг дан артык кальций өстәмәләре кабул итмәгез. Кечкенә дозалар җиңелрәк үзләштерелә. Дозалар арасында ким дигәндә дүрт сәгать вакыт үткәрегез.
Кальций цитраты, кальций лактаты һәм кальций глюконаты, гадәттә, ризык белән яки ризыксыз кабул ителсә дә, яхшы үзләштерелсә дә, аларны D витамины белән кабул итү өстәмә файда китерә. Чөнки ризыктагы майлар D витаминының сеңүен көчәйтә ала. Нәтиҗәсе нинди? Кальцийның сеңүен яхшырта.
Кальций препаратларын кабул иткәндә, сез оксалат һәм фитин кислоталарына бай ризыклардан, шулай ук күп күләмдә кофеиннан баш тартырга тиеш.
Кальций өстәмәләренең нәтиҗәлелеген максимальләштерү өчен, дозаны, аларны кабул иткәндә куллана торган ризыкларны һәм башка даруларны исәпкә алыгыз. Кальций цитраты, кальций лактаты һәм кальций глюконатын ач карынга яки ашау белән бергә, һәм көннең төрле вакытларында кабул итәргә мөмкин, ләкин аларны ризык белән бергә, бигрәк тә D витаминына бай ризыклар белән кабул итү максималь нәтиҗәлелекне тәэмин итәчәк. Шулай ук, рационыгыздан җитәрлек магний һәм К витамины алуыгызга инаныгыз. Әгәр сез кальций өстәмәләрен кабул итсәгез, шәхси сәламәтлек ихтыяҗларыгызга туры китерелгән тәкъдимнәр өчен табибыгыз белән киңәшләшегез.
Бастырып чыгару вакыты: 2025 елның 31 декабре