Корея груша согы, вена эченә төнәтмәләр, витаминлы пластырьлар: бу популяр похмельдән котылу чаралары чыннан да нәтиҗәлеме?
Безнең барыбыз да моны кичергәнбез: баш авыртуы, даими косу һәм бернинди кофе да баса алмаган хәлсезлек. Похмель кичәге күңел ачуның үз бәясе барлыгын искәртә.
Бүгенге көндә похмель инде майлы иртәнге ашка зарлану гына түгел; ул бөтенләй яңа бизнеска әйләнде. Хәзерге вакытта глобаль похмельдән дәвалау базары 2,29 миллиард АКШ доллары (3,53 миллиард Австралия доллары) тәшкил итә һәм 2032 елга 6,71 миллиард АКШ долларына (10,33 миллиард Австралия доллары) җитәчәк дип фаразлана.
Бу продуктлар — капсулалардан һәм эчемлекләрдән алып пластырьларга кадәр — популяр. Эчүчеләрнең якынча 70% ы похмельдән дәвалауның нәтиҗәле ысулын сатып алыр иде дип әйтә. Ләкин хәзерге вакытта аларның нәтиҗәлелеген раслаучы фәнни дәлилләр юк.
Еллар буе тикшеренүләр үткәрелсә дә, похмельнең төгәл сәбәбе ачык түгел. Ләкин бу хиснең үсешендә берничә биологик процесс катнашуы билгеле.
Сез алкоголь кулланганда, организм аны куркыныч дип кабул итә. Ул алкогольне ацетальдегидка тарката, бу агулы продукт иммун җавапны кузгата, цитокиннар дип аталган ялкынсыну химик матдәләрен бүлеп чыгара.
Бу химик матдәләр организм инфекцияләр белән көрәшү өчен куллана торган матдәләр белән бер үк, шуңа күрә похмель хисе күңел болгануга охшаган.
Алкоголь организмда суны саклап калырга ярдәм итүче ангиотензин гормоны җитештерүне киметә. Ангиотензин булмаганда, сез ешрак сидек бүлеп чыгарасыз, кулланганнан күбрәк су югалтасыз, бу сусауга, авыз корылыгына һәм гадәти похмель баш авыртуына китерә.
Алкоголь сезгә тизрәк йоклап китәргә ярдәм итсә дә, ул сезнең табигый йокы циклларыгызны боза. Сезгә тирән йокыга китү җиңелрәк булырга мөмкин, ләкин сезнең REM һәм җиңел йокы фазалары кимиячәк.
Алкоголь тәэсире беткән саен, миегез нормаль хәленә кайта, REM йокы фазасы арта һәм ешрак уяна башлый, бу исә икенче көнне үзегезне акрын хис итәсез һәм когнитив яктан бозыласыз.
Алкоголь мидәге берничә химик матдәнең функциясен боза. Ул тынычландыручы тәэсиргә ия булган нейротрансмиттер булган гамма-аминобутир кислотасының (ГАМК) бүленеп чыгуын стимуллаштыра, шул ук вакытта гадәттә кузгалу һәм уяулыкны саклап калучы нейротрансмиттер булган глутаматның бүленеп чыгуын баса. Шуңа күрә алкоголь эчү ял итү хисе тудырырга мөмкин. Ләкин организм бу химик матдәләр балансын торгызырга тырышканда, борчылу яки ярсыучанлык барлыкка килергә мөмкин.
Хәзерге вакытта похмельдән дәвалау чаралары гади "агу белән агу көрәшү" ысулыннан күптән ары китте. Хәзер бавырны саклаучы капсулалар, электролитларга бай эчемлекләр, витаминлы кичәләр өчен пластырьлар һәм тел астына похмельдән дәвалау чаралары бар - болар барысы да тизрәк савыгу өчен эшләнгән.
2025 елда Австралия базарында сатылган похмельдән арыну чараларын анализлау күрсәткәнчә, В витаминнары һәм натрий иң еш очрый торган ингредиентлар булып тора, алар тикшерелгән барлык продуктларның яртысында диярлек бар.
В витаминнары еш кына похмельдән дәвалауга өстәлә, чөнки алкоголь бу витаминнарны киметә; натрий шулай ук сыеклыкларны тулыландырырга ярдәм итә дип санала. Ләкин В витаминнары һәм натрий сәламәт кешеләрдә похмельдән дәвалау симптомнарын сизелерлек яхшырта дигән ышандырырлык дәлилләр аз.
Имбир һәм дигидромирицетин (япон йөзем агачларыннан алынган кушылма) кебек табигый ингредиентлар да популяр, алар продуктларның дүрттән бер өлешеннән артыгында һәм өчтән бер өлешеннән артыгында очрый.
Имбир күңел болгану һәм косуны дәвалау өчен киң кулланыла, һәм аның ашказаны-эчәк симптомнарында нәтиҗәле булуына дәлилләр бар. Ләкин ул похмельдән арыну өчен нәтиҗәсез.
Дигидромирицетин бервакыт похмельдән инкыйлаби дару дип танылган, чөнки ул бавырга алкогольне нәтиҗәлерәк эшкәртүгә ярдәм итә ала дип әйтелгән иде. Ләкин контроль сынаулар аның похмельдән инкыйлаби симптомнарны киметүдә плацебодан да нәтиҗәлерәк түгеллеген күрсәтте.
Башка еш кулланыла торган ингредиентларның йогынтысы да канәгатьләнерлек түгел булып чыкты. L-цистеин аминокислотасы бер тикшеренүдә бераз файда күрсәтте, ләкин үрнәк күләме төгәл нәтиҗәләр ясау өчен бик кечкенә иде.
Еш кына похмельдән дәвалау дип мактала торган тагын бер продукт - корея груша согы. Аны алкоголь эчәр алдыннан эчү организмга алкогольне нәтиҗәлерәк эшкәртергә ярдәм итә ала. 2013 елда үткәрелгән тикшеренүләр күрсәткәнчә, ул кандагы алкоголь дәрәҗәсен бераз киметә һәм игътибарны яхшырта ала. Ләкин бу йогынтылар минималь, һәм похмель башлангач, аның нәтиҗәлелеге кими.
Нәтиҗәле булган тагын бер табигый чара - кызыл женьшень. Бер тикшеренү күрсәткәнчә, бары тик су гына эчкән кешеләр белән чагыштырганда, алкоголь эчкәннән соң кызыл женьшень экстракты кулланган кешеләрдә сусау азрак, арыганлык азрак, ашказаны авыртуы азрак, хәтта хәтер яхшырган.
Тычканнарда үткәрелгән тикшеренүләр шулай ук женьшеньның озак вакытлы файдалы йогынты ясавын, симптомнарны җиңеләйтүне һәм алкоголь куллану белән бәйле стресс биомаркерларын киметүне күрсәтте.
Барлык дарулар да таблетка яки үлән формасында түгел. Вена эченә инфузияләр еш кына энергияне, иммунитетны арттыру һәм хәтта тирене яхшырту ысулы буларак рекламалана, һәм клиникалар һәм "инфузия барлары" хәзер похмельдән арыну өчен бу хезмәтне тәкъдим итәләр. Ләкин сез каты сусызланмасагыз, бу кыйммәтле инфузия процедураларының су, ризык һәм ял итүгә караганда нәтиҗәлерәк булуына дәлилләр аз.
Витамин пластырьлары шулай ук популяр, чөнки алар ашкайнату системасын читләтеп үтеп, тире аша туклыклы матдәләрне җиткерә диләр. Ләкин тикшеренүләр бу раслауны һәрвакыт та расламый. Күпчелек витаминнар ризыктан яки эчә торган өстәмәләрдән яхшырак үзләштерелә.
Шулай ук укыгыз: Көненә бер? Ни өчен социаль медиада шулкадәр популяр булган витаминлы тире патчлары сезгә туры килмәскә мөмкин.
Похмельдән дәвалау базары үсүен дәвам иткәнлектән, фәнни тикшеренүләр моңа ирешә алмады. Шулай да, түбәндәге фәнни яктан расланган ысуллар файдалы булырга мөмкин:
Алкоголь куллануны контрольдә тоту, сәгатенә бер стандарт эчемлектән артык кулланмау бавырыгызга җайлашырга вакыт бирә, бу исә икенче көнне исереклек яки похмель булу ихтималын киметә.
Кичәдән соң, җитәрлек йокларга онытмагыз, чөнки организм, нигездә, ял иткәндә тернәкләнә. Икенче көнне кыска гына йокы да сезнең хәлегезне сизелерлек яхшырта ала.
Хәзер чаманы саклап калу авыр булырга мөмкин, ләкин бу, мөгаен, икенче көнне авыру хис итмәүнең иң яхшы ысулыдыр.
Бастырып чыгару вакыты: 2025 елның 15 декабре