"Конжак глюкоманнан (KGM) өстәмәсе функциональ эч катуны җиңеләйтү өчен клиник яктан мөһим ысул булып күренә, аның потенциаль механизмы эчәк микробиотасының төрлелеген һәм функциясен арттыру аша булырга мөмкин", дип язганнар Кытайның Көньяк-Көнбатыш Университеты галимнәре European Journal of Nutrition журналында. "Бу нәтиҗәләр азык җепселләренең эчәк экосистемасын көйләүдә һәм эчәклек сәламәтлеген яхшыртудагы, бигрәк тә спортчыларда, терапевтик потенциалын тагын да раслый."
Эч кату олыларның 20% ына кадәр тәэсир итә дип исәпләнә, бу проблема спортчылар арасында тагын да ешрак очрый.
Бу яңа мәкалә буенча, югары интенсивлы күнегүләр ашказаны-эчәк трактына кан агымын киметергә, шуның белән аның хәрәкәтчәнлеген акрынайтырга мөмкин. Югары аксымлы, аз клетчаткалы диета шулай ук юан эчәк хәрәкәтчәнлеген көчәйтергә, ә сусызлану хәлне тагын да начарайтырга мөмкин.
Бу кайбер тикшеренүчеләрне коньяк глюкоманнан (KGM) кебек эри торган азык җепселләренең эч кату симптомнарын яхшырта алу-алмавын тикшерергә этәрде. Кайбер тикшеренүләр KGM тизәк суы күләмен яхшыртырга, эчәк микробиота составын көйләргә һәм эчәклек хәрәкәтен стимуллаштырырга мөмкин дип күрсәтә.
"Шулай да, клиник мәгълүматлар кеше популяцияләрендә, бигрәк тә элита спортчылары арасында чикләнгән булып кала", дип язган галимнәр.
Бу яңа икеләтә сукыр, очраклы, контрольдә тотылган тикшеренүдә функциональ эч катуыннан интегүче 48 элита ир-ат таэквондочы катнашты. Спортчылар очраклы рәвештә ике төркемгә бүленде: бер төркем плацебо (көненә 3 грамм мальтодекстрин) алды, ә икенче төркем сигез атна дәвамында KGM (көненә 3 грамм) алды.
Нәтиҗәләр күрсәткәнчә, плацебо белән чагыштырганда, катуны үлчәүнең берничә күрсәткече сизелерлек яхшырган, шул исәптән пациентларның кату симптомнарын бәяләү (PAC-SYM), пациентларның кату тормыш сыйфатын бәяләү (PAC-QoL), эчәклек хәрәкәте ешлыгы (BMF) һәм эчәклек функциясе индексы (BFI).
Микробиом анализы күрсәткәнчә, KGM төрле токымнарның, шул исәптән *Lactobacillus*, *Bacteroides* һәм *Phascolarctobacterium*ның α-төрлелеген һәм чагыштырмача күплеген арттырган. Киресенчә, *Alistipes* һәм *Desulfovibrio* саны кимегән.
Нәтиҗәләр эчәк микробиотасында үзгәрешләрнең эч кату симптомнарының яхшыруы белән тыгыз бәйләнештә булуын күрсәтте. Алга таба анализ берничә метаболик юлда, аеруча биотин биосинтезында һәм нитратларны киметүдә катнашкан юлларда үзгәрешләрне ачыклады.
Тикшеренүчеләр болай дип хәбәр иттеләр: "Безнең белүебезчә, бу - кеше спортчылары арасында үткәрелгән беренче тикшеренү, ул KGM эчәк микробиотасының составын үзгәртү юлы белән эч кату белән бәйле симптомнарны җиңеләйтә алуын күрсәтте. Бу нәтиҗәләр эчәк микробиотасының модуляциясе азык җепселләренең ашказаны-эчәк функциясенә терапевтик йогынтысын күрсәтүче төп механизм булырга мөмкин дигән фикерне күрсәтә."
Алар болай дигән нәтиҗәгә килделәр: "Бу нәтиҗәләр функциональ эч катуны дәвалауда азык җепселләрен өстәмә куллану мөмкинлеген раслый һәм спортчыларда ашказаны-эчәк системасы дисфункциясен фармакологик булмаган дәвалау буларак аның потенциалын күрсәтә."
Чыганак: European Journal of Nutrition, 2025, 64, 303. doi: 10.1007/s00394-025-03826-3. “Функциональ эч кату белән авыручы спортчыларда коньяк глюкоманнанның ашказаны-эчәк системасы симптомнарына һәм эчәк микробиотасына йогынтысы: икеләтә сукыр, очраклы контроль сынау.” Авторлар: Y. Zhu һ.б.
Креатин 1990-нчы еллардан бирле спортта төп компонент булып тора, күнегүләр һәм ярышлар вакытында мускул эшчәнлеген һәм тән составын яхшырту өчен киң кулланыла. Шулай да, билгеле бер авырлык категориясен сакларга тиешле сугыш сәнгате спортчыларына креатинның йогынтысы ачык түгел.
Яңа мета-анализ күрсәткәнчә, элита көрәшчеләре үзләренең спорт күрсәткечләрен индивидуаль яки комбинацияләнгән өстәмәләр кабул итү аша яхшырта ала.
Күптән түгел тычканнарда үткәрелгән тикшеренүләр Азиядә туган һәм коньякта очрый торган глюкоманнан үсемлегенең бавыр сәламәтлегенә файдалы булуын күрсәтте.
Бастырып чыгару вакыты: 2025 елның 22 декабре